Green Deal Zero Emissie Busvervoer

Ellen Lastdrager, programma directeur Stichting Zero Emissie Busvervoer: ’De Green Deal is uniek omdat privaat en publiek geld via concessies op een slimme manier worden gekoppeld en zo innovatie in de gehele openbaar-busvervoer keten wordt gestimuleerd.’

 

Wie?

Brancheverenigingen van vervoerders en producenten, financiële instellingen, overheden, kennisinstellingen en belangenorganisaties en het ministerie van Infrastructuur en Milieu.

 

Wat?

Schoon openbaar busvervoer in Nederland in 2025. Deze Green Deal vormt het platform waar alle ketenpartijen samenwerken om belemmeringen op organisatorisch, bestuurlijk en technisch gebied aan te pakken. Voor uitwisseling en aanscherping van kennis en inzichten bestaan landelijke werkgroepen. Onderwerpen zijn bijvoorbeeld techniekontwikkeling, concessieverlening, business cases en de ontwikkeling van een total cost of ownership (TCO) model dat zowel voor private als publieke partijen werkt.

 

Schoon busvervoer

Het overgrote deel van de 5.000 bussen in het openbaar vervoer maakt gebruik van ‘vuile’ verbrandingsmotoren. In 2025 moeten alle OV-bussen schoon zijn. De Green Deal wil deze transitie betaalbaar realiseren door via het TCO-model zero emissie als eis op te nemen in nieuw te definiëren openbaar-busvervoerconcessies. Dit verplicht álle ketenpartijen samen te investeren in schone innovatie, zoals elektrische – en brandstofcel bussen, duurzame energieopwekking, laad-voorzieningen en ‘smart grids’. Partijen kunnen dit financieel verantwoord doen door de schaalgrootte en afname garanties die een passende innovatieve OV-concessie biedt met het TCO-model als transitiemethodiek.

 

Successen

De transitiemethode borgt private investeringen, ontlast daarmee het publieke budget en versterkt indirect de concurrentiepositie van de Nederlandse maakindustrie. De Stichting is inmiddels als vaste partner in het SER-Energieakkoord opgenomen. Meer concreet zijn in Limburg en Noord-Brabant pilots gestart met zero-emissiebussen. Ook is een subsidie van 3,5 miljoen euro voor een waterstofbuspilot in vijf regio’s in één keer volgeboekt. En als klapper op de vuurpijl: in januari 2015 is de eerste zero-emissie concessie getekend met Connexxion in de regio Haarlem-IJmond voor 78 bussen.

 

Lessen

  • Sluit een concessie goed aan op de business case van de private sector. Anders betaalt de overheid voor risico’s die het bedrijfsleven had kunnen opvangen en/of technologie die niet marktopschaalbaar blijkt te zijn.
  • Schat de innovatieve kracht in Nederland op waarde in. Het Nederlandse MKB heeft daarvoor de overheid als ‘launching customer’ nodig.
  • Sluit een Green Deal af via een stichting of platform die tijdelijk, neutraal en onafhankelijk is. Zo kan beter de dialoog worden aangaan met alle partijen in de keten.
  • Zorg dat de volledige keten van, in dit geval, het openbaar-busvervoer aan tafel zit. Dus zowel publieke als private partijen. Dit versnelt de noodzakelijke procesinnovatie.
  • Nodig geen individuele bedrijven uit maar brancheverenigingen om concurrentie binnen een branche uit te schakelen en onafhankelijkheid te waarborgen.
  • Zorg voor een tool (in dit geval het TCO-model) die zowel de publieke als private ‘taal’ spreekt. Deze tool is noodzakelijk om niet alleen vrijblijvend te discussiëren, maar met elkaar de uitkomsten van een gesprek door te kunnen rekenen.

 

Meer lezen?

SER Energierakkoord: www.energieakkoordser.nl